reklama
SAT Kurier logowanie X
  • Zaloguj

Zamek Ogrodzieniec - tam, gdzie kręcono „Wiedźmina”

dodano: 2020-01-04 11:28 | aktualizacja: 2020-02-10 13:57
autor: Janusz Sulisz | źródło: satkurier.pl/zamek-ogrodzieniec.pl

Zamek Ogrodzieniec Zaledwie 50 km od Krakowa, 8 km na południowy wschód od Zawiercia, we wsi Podzamcze stoi zamek Ogrodzieniec - najbardziej imponująca budowla spośród Orlich Gniazd i niewątpliwie najpiękniejszy ze wszystkich zamków na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Usytuowano go na Górze Janowskiego - najwyższym wzniesieniu Jury, zbudowano go z twardego wapienia i dolomitu. Ostatnio jest o nim głośno, gdyż posłużył w serialu „Wiedźmin” Netflixa za scenerię bitwy o Wzgórze Sodden. Niestety już wcześniej zaczęło tam pachnieć kiczowatą komercją. Czasami wydaje się, że sława tego zamku przerosła historię.

Zamek Ogrodzieniec


Prosimy o wyłączenie blokowania reklam i odświeżenie strony.
Zamek Ogrodzieniec i powstanie PTTK
Kto by pomyślał, że to właśnie zamek Ogrodzieniec w 1906 r. zainspirował Aleksandra Janowskiego do założenia PTTK - Polskiego Towarzystwa Turystycznego. Zamek był atrakcją i wyzwaniem od początku swojej historii. Postawiono go na najwyższym wzniesieniu Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej sięgającym 516 m n.p.m.

Zwiedzanie ruin Zamku Ogrodzieniec jest możliwe przez 8 miesięcy w roku – od kwietnia do listopada. Godziny otwarcia są różne: od 9:00 do 20:00 w lecie, ale już od 9:00 do 15:00 w listopadzie. Co ciekawe podczas ferii zimowych zamek jest otwarty w godzinach 9:00-16:00. Warto sprawdzić na stronie internetowej, czy i kiedy zamek jest otwarty dla zwiedzających. Od 1 stycznia 2020 r. bilety nieco podrożały: 17 zł/os. za sam zamek Ogrodzieniec - razem z Grodem na górze Birów - 21 zł/os. (ulgowe odpowiednio: 10 zł/os. i 13 zł/os.) - trzeba sprawdzać ceny tu. Bilety można kupić online.
 
Zamek Ogrodzieniec zimą

Na zamku organizowane są liczne imprezy i praktycznie w okresie od kwietnia do listopada co tydzień dzieje się tam coś ciekawego. Najbardziej znane to Juromania, wieczory z duchami czy pokazy rycerskie. Zjeżdża się wtedy dużo turystów i jest tłoczno - na Juromanię we wrześniu w okolice zamków na Jurze potrafi przyjechać 18 tys. turystów. Jest taki tłok, że nie ma miejsca na parkingach - do tego stopnia, że sam zamek traci urok, bo robi się taki typowy jarmark z chińskimi pamiątkami, co niektórych miłośników zwiedzania może przytłaczać. Warto więc sprawdzić na stronie terminarz imprez i wybrać się tam w dogodnym terminie.
 
Jarmarkowa ulica Zamkowa z dojściem do zamku Ogrodzieniec
Widok z zamku na park rozrywki przy ulicy Zamkowej

W XI w. istniało tu grodzisko smolarzy, myśliwych, bartników i rolników. Za czasów króla Bolesława Krzywoustego, a może wcześniej, postawiono tam obronną palisadę drewnianą i drewniane chaty. Nie ma potwierdzenia, co tam było w tych czasach, ale nawet 2000 lat temu miejsce na warownię było idealne. Nazywano je „Wilczą Szczęką". Prawdopodobnie około 1100 r. Ogrodzieniec liczył 50 zagród. Niestety wiosną 1241 r. zamek złupili i spalili... Tatarzy, kiedy swoją nawałnicą przeszli przez tereny Polski. Nie zrobili krzywdy okolicznym mieszkańcom, ale straty powstały. Na zgliszczach drewnianego grodu już 1290 r. odbudowano zamek z kamienia. Właśnie w 1290 r. wybudowano w grodzisku karczmę z pomieszczeniami dla rajców.
 
Straż na wejściu do zamku

W czasach walk króla Łokietka o tron krakowski zniszczono zamek Ogrodzieniec. W połowie XIV wieku z fundacji króla Kazimierza Wielkiego rozbudowano murowany zamek w stylu włoskiego gotyku. Pełnił on funkcję jednej ze strażnic granicznych od strony granicy Polski ze Śląskiem.
 
Fotografia wykonana w maju 2015 roku

Co ciekawe w 1527 r. za długi, zamek Ogrodzieniec przejął znany, krakowski bankier Jan Boner, który dorobił się majątku na produkcji papieru i dostawie srebra dla królewskiej mennicy. Jego krewny Seweryn Boner w 1530 r. rozpoczął wielką przebudowę zamku w stylu renesansowym na wzór Wawelu.
 
Baszta bramna

Czasy Bonerów na tym zamku to złote czasy - rozbudowy
W latach 1533-1547 z inicjatywy Seweryna Bonera średniowieczną warownię przebudowano na renesansową rezydencję. W ramach rozbudowy wzniesiono m.in. czterokondygnacyjne skrzydło północne, Basztę Kredencarską oraz 6-kondygnacyjną basztę bramną z kaplicą zamkową, rozbudowano skrzydło południowe i nadbudowano dwie kondygnacje w baszcie południowej.
 
Samochód TVP podczas Juromanii 2019 pod zamkiem

W latach 1550-1560 w ramach rozbudowy podjętej przez Stanisława Bonera, zbudowano m.in. system umocnienia zamku od strony południowej, w tym budynek beluardu oraz 5-kondygnacyjną Kurzą Stopę ze strzelnicami kluczowymi, połączone murem południowym zamykającym przestrzeń dziedzińca gospodarczego. Umocniono wjazd na zamek w postaci systemu murów obronnych, dwóch fos kwadratowych oraz dwóch mostów zwodzonych. Rozbudowano zamek górny, wznosząc dwukondygnacyjne skrzydło zachodnie. Rozbudową objęto ponadto teren przedzamcza - powstał tam browar i gorzelnia. W połowie XVII w. wzniesiono m.in. salę marmurową nad beluardem, a wnętrzom nadano barokowy wystrój.
 
Zbrojownia zamkowa

W 1587 r. zamek Ogrodzieniec zajęły austriackie wojska Maksymiliana Habsburga wycofujące się spod Krakowa, po nieudanym oblężeniu. Najazd wojsk Maksy­mil­iana Hab­s­burga nastąpił w trakcie walk o polski tron po śmierci króla Ste­fana Batorego. Zamek został wówczas zdobyty, ale nie został splądrowany.

Szwedzkie zniszczenia zamku
W czasie szwedzkiego potopu w 1655 r. zamek Ogrodzieniec uległ częściowemu zniszczeniu w wyniku pożaru. Co prawda po 1669 r. z inicjatywy kolejnego właściciela, Stanisława Warszyckiego, zamek odbudowano, nadmurowując mur południowy wraz z gankiem obronnym przy dziedzińcu gospodarczym oraz mur południowy przedzamcza, ponadto wyremontowano pomieszczenia przyziemia skrzydła południowego oraz wyodrębniono teren przedzamcza murem obronnym z bramą i mostem zwodzonym.
 
Widok z zamku na skałki

Niestety w 1702 r. zamek uległ zniszczeniom wskutek pożaru przy okazji kolejnego najazdu wojsk szwedzkich (wojna północna), co było początkiem końca zamku i jego popadania w ruinę. Do tego w 1784 r. dokonano częściowej rozbiórki zamku - budulec sprzedawano Żydom. Od 1810 r. w zamku już nikt nie mieszkał. Ostatnią mieszkanką była p. Mieroszewska.
 
Ruiny zamku od strony lasu

Po upadku powstania kościuszkowskiego w 1795 r. ziemie ogrodzienieckie dostały się pod zabór rosyjski. W 1845 r. Ogrodzieniec należał do pow. lelowskiego guberni radomskiej, a od 1846 r. do 1867 r. do pow. olkuskiego. Na krótko cieszono się wolnością podczas wojen napoleońskich od 1810 do 1813 r., a potem ponownie zabór rosyjski.
 
Ruiny zamku od wewnątrz

Po wybuchu I wojny światowej, carat przeprowadził mobilizację na terenie Ogrodzieńca, który leżał w pobliżu granicy austriackiej i niemieckiej. Już w październiku 1914 r. w okolicy stanęły naprzeciw siebie dwie armie austriackie KUK Aru Dankela i rosyjska 9 Armia. Walki nie spowodowały zniszczeń. Na koniec I wojny w Ogrodzieńcu mieszkało około 3 tys. mieszkańców.
 
Dobudowane schody nie pasują do ruin zamkowych

4 września 1939 r. Niemcy zajęli Ogrodzieniec. W czasie II wojny światowej Ogrodzieniec wszedł do Rzeszy w skład Górnego Śląska z centrum w Katowicach.

1 stycznia 1956 r. następują zmiany terytorialne: Ogrodzieniec przechodzi z powiatu olkuskiego do zawierciańskiego w ramach województwa katowickiego.
 
"Kurza noga"


Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy.




Więcej z kategorii Polska


reklama
reklama
HOLLEX.PL - Twój sklep internetowy

Odbiornik Vu+ ZERO 4K

Vu+ ZERO 4K - najtańszy odbiornik Ultra HD od koreańskiego...

649 zł Więcej...

Antena sat kempingowa 60 cm ze statywem

stalowa antena 60 cm przenośna ze statywem

199 zł Więcej...

Moduł DeltaCam Pro Twin REV 2.0 Deltacrypt CI

Uniwersalny moduł dostępu DeltaCAM Twin REV 2.0 Deltacrypt CI z...

520 zł Więcej...
reklama